Τοπικά έθιμα


Η Σίφνος μένει πιστή στις παραδόσεις και διατηρεί τα έθιμα όπως: του πανυγηρά, των τοπικών καλάντων, του γάμου του λωλοπανήγυρου, του χορού του κύρ βοριά, των αποκριάτικών χορών με τις καμηλωσίες, (μασκαρέματα), του καρναβαλιού, του πάστου κ.α. Στα περισσότερα ξωκλήσια και μοναστήρια γίνονται τουλάχιστον μια φορά το χρόνο παραδοσιακά πανηγύρια με κοινά δείπνα που θυμίζουν την αρχαία "εστίαση" και τις πρωτοχρονιάτικες "αγάπες".




Περιλαμβάνουν απαραίτητα την παραδοσιακή ρεβιθάδα ή κρέας με μακαρόνια ή πατάτες, ή βακαλάο με πατάτες σαλάτα, κρασί, και παραδοσιακή μουσική βιολί και λαούτο. Πανηγύρια που συμπίπτουν με την τουριστική περίοδο και τελούνται την παραμονή της εορτής είναι:

 

 

Μάιο ή Ιούνιο (κινητή Εορτή): Της Αναλήψεως- της Χρυσοπηγής.
19 Ιουλίου: Του Προφήτη Ηλία.
26 Ιουλίου: Του Αγίου Παντελεήμονα στη Χερρόνησο.
2 Σεπτεμβρίου και 31Αυγούστου του Αγίου Συμεών.
5 Σεπτεμβρίου του Ταξιάρχη στο Βαθύ.
13 Σεπτεμβρίου του Σταυρού στο Φάρο και στη Χώνη.
14 Σεπτεμβρίου του Αγίου Νικήτα στο Σελάδι.

 


Ο επισκέπτης που ενδιαφέρεται για τα τοπικά πανηγύρια καλό είναι να πληροφορείται από τους ντόπιους για πανηγύρια που τυχόν συμπίπτουν με την παραμονή του στο νησί.

Το Πάσχα στη Σίφνο

Το Πάσχα, που συμπίπτει με την άνοιξη, η Σίφνος βρίσκεται στις ομορφιές της. Η φύση είναι λουλουδισμένη, αμέτρητα είναι τα ΄χρώματα και τα αρώματα από τα ανθισμένα αγριολούλουδα. Τα σπίτια και τα πλακόστρωτα σε όλα τα χωριά είναι ασβεστωμένα. Τα κάτασπρα χωριά λάμπουν αγκαλιασμένα από τους καταπράσινους λόφους. Οι κατανυκτικές ακολουθίες προσελκύουν αθρόα την προσέλευση των πιστών στις εκκλησίες. Η θρησκευτική συγκίνηση κορυφώνεται με τα εγκώμια και την περιφορά του Επιταφίου στα στενά δρομάκια.

Ακολουθεί η χαρά της Ανάστασης και ο αναστάσιμος χαιρετισμός που διαρκεί επί σαράντα ημέρες. Οι νοικοκυρές ετοιμάζουν τα παραδοσιακά ¨πουλιά¨, πασχαλινές κουλούρες σε διάφορα σχήματα ζώων και πουλιών, στολισμένα με κόκκινα αυγά. Το αρνί εδώ ψήνεται στο μαστέλο, τοποθετημένο πάνω στη σχάρα από κληματόβεργες, με ντόπιο κόκκινο κρασί και άνηθο. Από το εορταστικό τραπέζι δεν απουσιάζει η σπιτική ξινομυζήθρα, και η γευστικότατη μελόπιτα, ένα τοπικό γλυκό από μέλι, μυζήθρα και αυγά.

Αυτά όλα, μαζί με τη θερμή φιλοξενία που διακρίνει τους κατοίκους του νησιού δημιουργούν τις προϋποθέσεις για ένα αξέχαστο Πάσχα στη Σίφνο. Πασχαλινά έθιμα που δυστυχώς ατόνησαν είναι η κουνίστρια και το ομαδικό παιχνίδι τσούνια, ένα είδος του ξενικού "μπόουλινγκ", που έπαιζαν μέχρι πρόσφατα οι νέοι και οι νέες.

Ιδιαίτερες τοπικές συνήθειες της Σίφνου

  1. Ο Σιφνέικος γάμος , με τεράστιο τελετουργικό μέρος , πριν και μετά την τελετή όπου πρωταγωνιστικό ρόλο , εκτός από τη νύφη και το γαμπρό , έχουν ο κουμπάρος και η κουμπάρα . Χαρακτηριστικά τα δύο τακίμια (ζευγάρια) μουσικών οργάνων, που παίζουν δύο μερόνυχτα, το παστέλι που προσφέρεται σε ρομβοειδή κομμάτια , ο χορός της νύφης , που τη χορεύουν υποχρεωτικά όλοι οι καλεσμένοι και οι εκατοντάδες αυτοσχέδιες ποιητικές ευχές που λέγοντα , όλη τη μέρα και όλη τη νύχτα
  2. Οι ονομαστικές εορτές που αποτελούν κοινωνικό και πολιτιστικό γεγονός όπου το μισό νησί μετακινείται για να ευχηθεί στο άλλο μισό και όπου τις περισσότερες φορές εξελίσσονταί σε ολονύκτιο γλέντι με παραδοσιακά όργανα χορούς και τραγούδια.
  3. Απόκριες . Ιδιαίτερο χρώμα έχουν οι απόκριες , που εάν δεν έχει μεσολαβήσει κάτι θλιβερό, ολόκληρο το νησί γλεντάει έως την Καθαρή Δευτέρα, καταναλώνοντας τόνους κρασί . Σε όλη τη διάρκεια των Αποκριών , κυκλοφορούν μασκαράδες που στην σιφνέικη τοπολαλιά λέγονται, 'καμήλες' με πολύ έμπνευση και χιούμορ.
  4. Η Κυριακάτικη ρεβυθάδα και το Πασχαλιάτικο μαστέλο, είναι συνήθειες για τη σιφνέικη οικογένεια . Κάθε Σάββατο θα ετοιμαστεί η σκεπασταριά , πήλινο δοχείο με ρεβίθια στον συνοικιακό φούρνο και θα ψήνεται μέχρι την Κυριακή το πρωί . Κάθε μεγάλο Σάββατο το επίσημο αναστάσιμο φαγητό είναι το μαστέλο , δηλαδή αρνί στο φούρνο , μέσα σε πήλινο δοχείο . Και τα δυο έχουν μια ξεχωριστή γεύση που οφείλεται σε ιδιαίτερα δύσκολες συνταγές και στο ιδιαίτερα αργό ψήσιμο του φούρνου.
  5. Το κάψιμο του Ιούδα , το Πάσχα το Λωλοπανήγυρο το Φεβρουάριο ο Κυρ-Βοριάς την τελευταία Κυριακή της αποκριάς και το παιχνίδι της σαρακοστής τα 'τσούνια' , αποτελούν ιδιαίτερες συνήθειες της Σίφνου με παμπάλαιες ρίζες που δεν έσβησε ο χρόνος και η πρόοδος .